Procesverbali sekret

Mëngjesin e 18 dhjetorit 1981, vetëm disa orë pas vdekjes së Mehmet Shehut, Këshilli i Ministrave u mblodh në Tiranë. Mbledhja drejtohej nga zëvendëskryetari i parë i Këshillit të Ministrave, Adil Çarçani. Në procesverbalin e klasifikuar “Sekret”, që botohet më poshtë i plotë, fjalia e parë e njoftimit është e prerë: “sot në të gdhirë Mehmet Shehu vrau veten”.

Dokumenti prej shtatë faqesh është një dëshmi e drejtpërdrejtë e mënyrës se si udhëheqja e regjimit e paraqiti ngjarjen në orët e para. Ai nuk është një hetim mbi rrethanat e vdekjes dhe as një provë përfundimtare për debatet që vijuan më pas. Është, para së gjithash, zëri zyrtar i kupolës shtetërore në një nga ditët më tronditëse të historisë politike të Shqipërisë komuniste.

Në të njëjtën kohë, procesverbali kap një kthesë politike që zhvillohet pothuajse në kohë reale. Mehmet Shehu, kryeministër i Shqipërisë për gati tri dekada dhe një prej njerëzve më të fuqishëm të regjimit, nuk përshkruhet më thjesht si një drejtues që kishte bërë një gabim. Vetëvrasja e tij interpretohet si akt kundër Partisë, ndërsa në diskutim shfaqen formulime që e cilësojnë “armik”. Kjo gjuhë paralajmëronte goditjen politike që do të pasonte mbi figurën, familjen dhe bashkëpunëtorët e tij.

Mbledhja urgjente dhe mungesat e shënuara

Procesverbali mban datën 18 dhjetor 1981 dhe titullin “Mbi vetëvrasjen e kryetarit të Këshillit të Ministrave Mehmet Shehu”. Mbledhjen e drejtoi Adil Çarçani. Dokumenti shënon se, “për arsye të justifikuara”, mungonin ministri i Mbrojtjes Popullore Kadri Hazbiu, ministrja e Arsimit dhe e Kulturës Tefta Cami dhe kryetari i Komisionit të Planit të Shtetit Petro Dode.

Shënimi i këtyre mungesave ka peshë dokumentare. Procesverbali nuk jep hollësi të tjera për arsyet, por fikson përbërjen e mbledhjes dhe tregon urgjencën me të cilën aparati shtetëror po reagonte ndaj lajmit. Pas njoftimit të vdekjes, diskutimi nuk ndalet te rrethanat fizike të saj. Vëmendja zhvendoset menjëherë te përgjegjësia politike dhe ideologjike e Mehmet Shehut.

Fejesa e Skënder Shehut në qendër të akuzës

Boshti i parë i fjalës së Adil Çarçanit është fejesa e djalit të Mehmet Shehut me vajzën e Qazim Turdiut. Në procesverbal, familja e vajzës përshkruhet me terminologjinë e kohës si familje me “përbërje të keqe politike”. Përmenden të internuar dhe të arratisur, si dhe lidhjet familjare me Myzafer Pipën dhe Arshi Pipën.

Kjo pjesë duhet lexuar në kontekstin e luftës së klasave dhe të biografisë politike, të cilat në Shqipërinë e viteve të fundit të regjimit të Enver Hoxhës ndikonin drejtpërdrejt në shkollim, punësim, karrierë dhe lidhje martesore. Në dokument, një fejesë private trajtohet si shkelje e vijës së Partisë dhe si çështje që mund të dëmtonte autoritetin politik të udhëheqjes.

Sipas procesverbalit, Komiteti Qendror dhe personalisht Enver Hoxha ndërhynë që fejesa të prishej. Edhe pas prishjes së saj, thuhet se rasti kishte krijuar përshtypje të keqe “në popull dhe në kuadro”, madje se në Komitetin Qendror kishin mbërritur letra që pyesnin si mund të bëhej një lidhje e tillë.

Dokumenti e vendos ngjarjen edhe në një moment politik të ndjeshëm: në prag të Kongresit VIII të Partisë së Punës. Në fjalën e regjistruar më vonë të Manush Myftiut, fejesa lidhet edhe me tensionet rreth Kosovës. Kjo është një akuzë politike e pjesëmarrësit dhe duhet lexuar si e tillë; procesverbali nuk sjell prova të pavarura për një plan të paramenduar.

Autokritika prej 39 faqesh që nuk u pranua

Procesverbali tregon se Mehmet Shehut i ishte kërkuar të përgatiste një autokritikë dhe se çështja e tij po shqyrtohej në Byronë Politike. Autokritika përshkruhet si një tekst prej 39 faqesh. Sipas Adil Çarçanit, anëtarët dhe kandidatët e Byrosë nuk e kishin pranuar, sepse e konsideronin të cekët, të rremë dhe pa analizë të shkaqeve politike e ideologjike.

Në dokument thuhet se mbledhja e Byrosë Politike kishte nisur më 17 dhjetor dhe do të vazhdonte më 18 dhjetor. Enver Hoxha, sipas fjalës së Çarçanit dhe Myftiut, i kishte thënë Mehmet Shehut se do t’i jepej sërish fjala dhe se kritikat synonin ta ndihmonin të kuptonte gabimin.

Ky pasazh është ndër më domethënësit e procesverbalit. Nga njëra anë, udhëheqësit këmbëngulin se kritika ishte bërë “me përzemërsi”, “me ngrohtësi” dhe për ta ndihmuar. Nga ana tjetër, vetëvrasja interpretohet menjëherë si dëshmi se Mehmet Shehu nuk kishte qenë dakord me vijën e Partisë. Brenda këtij sistemi politik, refuzimi i kritikës nuk mbetej një qëndrim personal: shndërrohej në provë armiqësie.

Nga “gabimi i rëndë” te “armiku i Partisë”

Në faqet e para të dokumentit, fejesa cilësohet “gabim i rëndë politik dhe ideologjik”. Më pas, fjalori ashpërsohet. Adil Çarçani deklaron se akti i vetëvrasjes ishte “në kundërshtim me vijën e Partisë” dhe se Mehmet Shehu kishte dashur “t’i fuste prapa shpine thikën Partisë”. Në një tjetër pasazh ai thotë se akti i fundit tregoi haptazi se ishte “armik i Partisë”. Rrapo Dervishi shprehet edhe më shkurt: “Mehmet Shehu është armik më se i betuar.”

Këtu shihet mekanizmi i transformimit të figurës politike. Për dekada, Mehmet Shehu kishte qenë kryeministër, anëtar i Byrosë Politike dhe bashkëpunëtor i afërt i Enver Hoxhës. Në këtë mbledhje, meritat e tij përmenden vetëm kalimthi, ndërsa lista e të metave zgjerohet: mendjemadhësi, arrogancë, prepotencë, egoizëm, dualitet, karrierizëm, impulsivitet dhe mospranim i kritikës.

Procesverbali pohon se këto të meta ishin kritikuar edhe më parë, gjatë Luftës dhe pas Çlirimit. Por dokumenti nuk jep shembuj të hollësishëm, data ose materiale mbështetëse për secilën akuzë. Për këtë arsye, ai ka vlerë të madhe për të studiuar gjuhën dhe vendimmarrjen politike të regjimit, por pohimet e tij duhen ballafaquar me burime të tjera për të rindërtuar historinë e plotë.

Debati për “sentimentalizmin” dhe frikën nga vetëvrasja

Një nga ndërhyrjet më të forta vjen nga Manush Myftiu. Ai pyet nëse udhëheqja duhet të trembej se bijtë e funksionarëve mund të kërcënonin me vetëvrasje për të kapërcyer vijën e Partisë dhe shton: “Në qoftë se kanë marrë këtë rrugë, le ta vrasin veten.”

Në vazhdim, Çarçani e hedh poshtë shpjegimin e “sentimentalizmit” familjar. Sipas tij, nuk bëhej fjalë për dobësi të një babai ndaj djalit, por për një shmangie politike dhe ideologjike. Edhe vetëvrasja e Mehmet Shehut nuk trajtohet si pasojë e krizës personale, e presionit ose e gjendjes së tij psikologjike. Në logjikën e mbledhjes, ajo bëhet argument politik.

Ky është një nga kufijtë më të rëndësishëm të burimit. Procesverbali na tregon qartë çfarë thanë drejtuesit dhe si e interpretuan vdekjen; nuk na jep të dhëna mjeko-ligjore, dëshmi nga vendngjarja apo një analizë të pavarur të rrethanave. Pikërisht ndarja midis faktit të regjistruar, akuzës politike dhe interpretimit historik është thelbësore për një lexim kritik.

Udhëzimi për aparatet dhe kontrolli i reagimit publik

Pas dënimit të figurës së Mehmet Shehut, mbledhja kalon te menaxhimi i pasojave. Adil Çarçani njofton se Komiteti Qendror do të bënte njoftimin përkatës dhe kërkon që aparatet të informoheshin menjëherë. Gjuha e tij synon të garantojë vazhdimësinë: Partia paraqitet si “e çeliktë”, ndërsa ngjarja si një goditje që do të kapërcehej.

Në të njëjtën kohë shfaqet shqetësimi për jehonën jashtë vendit dhe brenda tij. Çarçani parashikon se “armiqtë do të fërkojnë duart” dhe do të flasin për përçarje. Përgjigjja e propozuar është mobilizimi më i madh i aparatit, i popullit dhe i organeve ekonomike. Kjo pjesë tregon se mbledhja nuk ishte vetëm një njoftim mortor. Ishte edhe një mbledhje disiplinimi dhe orientimi politik.

Çfarë na tregon sot ky procesverbal

Sot, dokumenti vlen në disa plane. Ai fikson datën, karakterin sekret, drejtuesin dhe disa pjesëmarrës të mbledhjes. Regjistron versionin zyrtar të vdekjes si vetëvrasje dhe tregon se çështja e fejesës, autokritika dhe mbledhja e Byrosë Politike u përdorën si korniza e parë shpjeguese.

Mbi të gjitha, ai zbulon shpejtësinë me të cilën u rivendos hierarkia e pushtetit. Brenda shtatë faqeve, një kryeministër shumëvjeçar kalon nga drejtues i kritikuar në armik të dënuar. Fjalori nuk është spontan ose neutral: ai ndërton një interpretim të detyrueshëm për administratën dhe për opinionin.

Në fund, Adil Çarçani kërkon mbledhjen dhe sqarimin e menjëhershëm të aparatit. Rrapo Dervishi pohon se dënimi i Mehmet Shehut do ta forconte Partinë. Manush Myftiu paralajmëron se duhej pasur parasysh mundësia e “të lëkundurve e oportunistëve” dhe vëren se Qazim Turdiu kishte treguar më shumë korrektësi duke e paralajmëruar me shkrim djalin e Mehmet Shehut për biografinë e familjes së vet. Pastaj mbledhja mbyllet.

Procesverbali mban emrin dhe firmën e redaktores Aneta Vreto dhe të sekretarit të përgjithshëm Kiço Kasapi. Këto elemente e bëjnë dokumentin jo vetëm dëshmi të një bisede në kupolën e qeverisë, por edhe produkt formal të administratës së shtetit komunist. Ai duhet lexuar me kujdes: si burim i dorës së parë për mënyrën se si pushteti foli, akuzoi dhe orientoi aparatin më 18 dhjetor 1981, jo si fjala e fundit për rrethanat ende të debatueshme të vdekjes së Mehmet Shehut.

---

TRANSKRIPTI I PLOTË I DOKUMENTIT

Shënim redaksional: Është ruajtur rendi, ndarja në paragrafë, titujt dhe emrat e folësve. Ndarjet e fjalëve në fund të rreshtave janë bashkuar për lehtësi leximi; drejtshkrimi dhe formulimet e dokumentit janë ruajtur. Numrat në kllapa tregojnë faqen e origjinalit.

[Faqe 1]

Sekret

PROCESVERBAL

I

MBLEDHJES SË KËSHILLIT TË MINISTRAVE

DATË 18.12.1981

MBI

VETËVRASJEN E KRYETARIT TË KËSHILLIT TË MINISTRAVE MEHMET SHEHU

Mbledhjen e drejtoi zëvendëskryetari i parë i Këshillit të Ministrave, ADIL ÇARÇANI.

Për arsye të justifikuara mungonin ministri i Mbrojtjes Popullore, KADRI HAZBIU; ministrja e Arsimit dhe e Kulturës, TEFTA CAMI dhe kryetari i Komisionit të Planit të Shtetit, PETRO DODE.

E bëjmë këtë mbledhje të Këshillit të Ministrave, shokë, për t’ju njoftuar se sot në të gdhirë Mehmet Shehu vrau veten.

Siç e dini, Mehmet Shehu, para ca kohe bëri një gabim të rëndë politik dhe ideologjik, në kundërshtim me vijën e Partisë mbi luftën e klasave, fejoi djalin e tij me bijën e një familjeje me përbërje të keqe politike, me 7 vetë të internuar e të arratisur, njëri prej të cilëve, dajua i vajzës, Myzafer Pipa pushkatuar si kriminel lufte dhe Arshi Pipa një nga reaksionarët jashtë shtetit më aktivë që vjell vrer dhe punon aktivisht si agjent i imperializmit amerikan kundër vendit tonë, Partisë dhe pushtetit.

Megjithëse këto të dhëna dhe fakte i njihte dhe u njoh edhe më mirë në bazë të të dhënave që kërkoi dhe që iu dhanë edhe nga Ministria e Punëve të Brendshme, përsëri, pa pyetur njeri, me kokën e tij dhe së bashku edhe me të shoqen e tij Fiqireten, vendosi dhe e bëri këtë fejesë, në kundërshtim me vijën e Partisë. Bëri pra një gabim të rëndë politik. Partia nuk mund ta lejonte një gjë të tillë dhe nuk lejoi që të vazhdonte më tej kjo fejesë, sepse kjo ishte e papranueshme, në kundërshtim me vijën e Partisë. Partia nuk mund të lejonte që në

[Faqe 2]

shtëpinë e anëtarit të Byrosë Politike me këto funksione që kishte, të futej një vajzë prej një familjeje me përbërje të tillë politike, vajza e Qazim Turdiut. Prandaj Partia, Komiteti Qendror, personalisht shoku Enver ndërhyri dhe e detyruan ta prishte këtë fejesë. Dhe ashtu u bë, fejesa u prish. Por, megjithatë, kjo fejesë bëri përshtypje jo të mirë në popull dhe në kuadro. Njerëz nga populli filluan t’i dërgojnë letra Komitetit Qendror të Partisë ku pyesnin: si është e mundur të bëhet një fejesë e tillë me një vajzë me përbërje të keqe politike?

Këtu duhet të kemi parasysh edhe faktin se këtë akt ai e bëri në një moment shumë delikat, në prag të Kongresit të 8-të të Partisë dhe jo vetëm në Tiranë, por në të gjithë Shqipërinë u krijua një përshtypje jo e mirë.

Partia të gjitha gabimet që ndodhin, veçanërisht gabimet politike, që shkelin vijën e Partisë, në të gjitha instancat e saj, i shqyrton, i analizon dhe ndaj atyre që i kanë bërë, merr masat përkatëse. Edhe në këtë rast, Komiteti Qendror i Partisë, Byroja Politike, personalisht shoku Enver, mbasi e kritikuan rëndë Mehmet Shehun për këtë veprim të gabuar, e porositën të bënte autokritikë dhe çështja e tij të shqyrtohej në Byronë Politike.

Byroja Politike u mblodh dje për të shqyrtuar autokritikën që kishte bërë dhe e shqyrtoi. Mbledhja do të vazhdonte sot. Në mbledhje, gjithë shokët që diskutuan nuk ishin të kënaqur dhe nuk e pranuan këtë autokritikë, megjithëse ishte 39 faqe, sepse kjo ishte krejt bajate, false, gjithë gënjeshtra, frazeologji dhe asgjë për shkaqet e vërteta politike dhe ideologjike që e shtynë të bënte një fejesë të tillë, një veprim të tillë oportunist e liberal. Mbas kritikave të drejta, parimore që iu bënë nga gjithë shokët e Byrosë Politike, anëtarë dhe kandidatë, iu kërkua që të reflektonte më thellë në shkaqet e këtij veprimi.

Në fund të diskutimeve që u bënë, shoku Enver me përzemërsi dhe me shumë ngrohtësi e në mënyrë shumë shoqërore i tha se të gjitha

[Faqe 3]

vërejtjet që iu bënë janë të drejta, se duhet të reflektojë, se nisemi nga e mira e Partisë e për të mirën e tij, se duam ta ndihmojmë e do ta ndihmojmë. Gjithashtu, i tha se nesër do të fliste ai dhe se do t’i jepej edhe një herë fjala për të diskutuar e njohur më thellë gabimet e tij.

Gjatë diskutimeve që u bënë në Byronë Politike, gjatë ndërhyrjeve dhe debateve, për ndonjë gjë edhe u shfaq dakord, por në fakt akti i vetëvrasjes që kreu, tregoi se nuk ishte dakord, por ishte në kundërshtim me vijën e Partisë. Pra përveç fejesës së djalit me një vajzë nga familje me përbërje të keqe politike, ai kreu një akt tjetër të shëmtuar, deshte t’i fuste prapa shpine thikën Partisë. Natyrisht, si gjithë armiqtë, edhe ky la mori të keqen Partisë, sepse Partia, ashtu si të gjitha dallgët e tjera, do ta kalojë edhe këtë, por shqetësime sigurisht krijoi, që do të kapërcehen patjetër.

Në autokritikën që bëri shpjegon se gjoja këtë fejesë e bëri duke u nisur nga sentimentalizmi, nga dobësia që kishte ndaj djalit dhe se kishte frikë se mos vriste veten, megjithëse djali kishte refuzuar edhe vajza të tjera. Kjo u hodh poshtë dhe me të drejtë, sepse këtu nuk kishim të bënim me sentimentalizëm, por me çështje koncepti, me devijim nga vija e Partisë, me shtrembërim të luftës së klasave. Nuk kishte asnjë rrezik që djali i tij të arrinte në vetëvrasje, sepse ai ishte mësuar në atë rrugë.

MANUSH MYFTIU (zëvendëskryetar i Këshillit të Ministrave): Më falni, mos vallë nga frika se na kërcënojnë djemtë se do të vrasin veten të shkelim vijën e Partisë? Në qoftë se kanë marrë këtë rrugë, le ta vrasin veten.

ADIL ÇARÇANI: Partia asnjëherë nuk ka lejuar që për hir të sentimentalizmit borgjez e mikroborgjez të shkelen parimet, ideologjia e saj. Jo, shokë, këtu nuk është çështje sentimentalizmi. Autokritika e tij nuk kishte asnjë bazë. Mehmet Shehu ka pasur qëllime të tjera, siç vuri në dukje dje Byroja Politike, sepse u kritikua jo vetëm për këtë akt të rëndë politik që bëri duke shkelur kështu vijën e Partisë

[Faqe 4]

mbi luftën e klasave, por edhe për një mori të metash të tij personale, që janë shfaqur e reflektuar në punën e tij të përditshme, në funksionet e tij si anëtar i Byrosë Politike dhe si Kryetar i Këshillit të Ministrave, në punën e organeve që ka drejtuar, të Këshillit të Ministrave dhe të Kryesisë së tij, disa prej të cilave edhe i kemi diskutuar me shokët ministra, por në mënyrë të veçantë u kritikua për mendjemadhësi, për arrogancë e prepotencë, për “unin” se ai i di të gjitha e më mirë se kushdo tjetër; për egoizëm e dualitet, për karrierizëm e të tjera si këto. Të gjitha këto iu vunë në dukje në diskutimet që bënë shokët e Byrosë Politike, të argumentuara me gjakftohtësi e me dashamirësi për të ndihmuar Partinë, që është qëllimi kryesor, por në të njëjtën kohë për ta ndihmuar edhe atë.

Të gjitha këto vese që ekzistonin në personin e tij janë shkaqet, burimet që e shtynë të mos e njohë këtë gabim të rëndë politik dhe ideologjik, të mos pajtohet me vijën e Partisë. Akti i fejesës së djalit flet qartë për një veprim në kundërshtim me vijën e Partisë, por akti i vetëvrasjes tregoi se ishte krejtësisht në kundërshtim me vijën e Partisë, prandaj nuk ishte dakord me kritikat që iu bënë.

Partia i kishte njohur meritat e tij, por edhe të metat e gabimet. Mehmet Shehu është kritikuar shumë herë nga Komiteti Qendror i Partisë, personalisht nga shoku Enver, për të meta dhe gabime të shfaqura në jetën e tij që gjatë kohës së Luftës dhe mbas Çlirimit si për impulsivitetin, gjaknxehtësinë, prepotencën, se nuk u linte radhë shokëve të flisnin, nuk i dëgjonte, ndërhynte, u ndërpriste diskutimet etj. Të gjitha këto kanë ndodhur edhe në mbledhjet e Qeverisë, tjetër gjë është sa kemi reaguar dhe si duhej të reagonim. Ky është gabimi ynë dhe secili nga ne, sigurisht kush më shumë dhe kush më pak, duhet ta analizojë në veten e tij dhe të nxjerrë mësime.

Në autokritikën e tij ai nuk foli pikërisht për kryesoren, për rrezikshmërinë e gabimit dhe çfarë e kishte shtyrë të bënte këtë gabim. Kjo iu kërkua nga Byroja Politike, por nuk e bëri. Çdo njeri, sado i

[Faqe 5]

thjeshtë nuk do ta bënte një gabim të tillë, jo pastaj Mehmet Shehu.

Në Byronë Politike iu vunë në dukje të gjitha këto dhe u theksua se fejesa e djalit nuk ishte si rezultat i sentimentalizmit që u përpoq të justifikohej, por një gabim i rëndë politik dhe ideologjik në vijën e Partisë. Të gjithë shokët, në diskutimet e tyre parimore, i vunë në dukje edhe faktin se nisen për të mirën e Partisë dhe për ta ndihmuar. Por, siç thashë, me aktin e fundit, tregoi hapur se ishte një armik i Partisë dhe që edhe në momentin e fundit u përpoq t’i vinte Partisë thikën mbas shpine.

Partia ka kaluar mjaft situata të vështira dhe do ta kalojë patjetër edhe këtë dhe si kurdoherë do të dalë fitimtare. Komiteti Qendror i Partisë për këtë ngjarje do të bëjë menjëherë njoftimin përkatës, por na del detyrë të informojmë aparatet dhe të vazhdojmë punën me një mobilizim edhe më të madh. Partia jonë është e çeliktë, me një vijë të kthjellët, të qartë si kristali dhe ka shpartalluar çdo armik e koalicion armiqsh, të jashtëm e të brendshëm.

Natyrisht, kjo që ndodhi nuk është një gjë e mirë dhe do të ketë një farë efekti. Armiqtë do të fërkojnë duart, do të thonë se u përçamë, por çdo gjë do të kalojë ashtu siç ka kaluar kurdoherë, kjo do ta forcojë akoma më shumë Partinë dhe do të rritë akoma më shumë mobilizimin e mbarë popullit për realizimin e detyrave të planit, do të përmirësohet më tej metoda e punës së organeve tona të pushtetit dhe të ekonomisë.

Dhe një nga shkaqet e të metave të rëndësishme që janë vënë re në metodën e punës, që kritikoi shoku Enver në Byronë Politike, për të cilat të gjithë ne, kush më shumë e kush më pak, kemi përgjegjësinë tonë, janë metoda dhe veset e tij.

Mehmet Shehu nuk i rezistoi kritikës, kjo i ka rrënjët e thella, por një ndër shkaqet e tjera është edhe sedra e tij mikroborgjeze që e shtyu derisa të vrasë veten. Të tjerët duhet të jepnin para tij llogari dhe çfarë llogarie, ndërsa një herë që iu nënshtrua dhënies së llogarisë ashtu

[Faqe 6]

si duhet, siç kërkon Partia, nuk pranoi. Sipas tij ishte i pagabueshëm, i pakritikueshëm, kishte dy vija: vija e drejtë e Partisë dhe vija e Mehmet Shehut.

MANUSH MYFTIU: Ju do ta lexoni autokritikën e tij prej 39 faqe, aty do të gjeni plot argumente kontradiktore dhe aspak ideologjike e politike. Këto janë të pasuara, siç tha shoku Adil, gjoja në aspektin e karakterit të tij sentimental, se janë çështje familjare dhe pse duhej të pyeste Partinë etj. Çështja e Qazim Turdiut, me të cilin bëri krushqi, nuk ka rëndësi se është profesor, le të jetë profesor, ne themi pse të marrim vajzën e tij për nuse të djemve tanë, kur ka 7 vetë të internuar dhe të arratisur. Nuk flasim për të drejtën e mësuesisë se mund të thuhet se paska 35 vjet profesor dhe si nuk qenka rehabilituar. Të rehabilitohesh është tjetër dhe të jesh profesor është tjetër. Me një përbërje të tillë, me kaq kriminelë në rrethin e tij familjar, nuk mund ta marrim për qafe dhe të bëjmë krushqi me të. Në autokritikën e tij thuhet dhe se paska menduar se fundi i fundit do të ndikonin te vajza. Kjo do të thotë që të gjithë kështu të veprojnë.

Mehmet Shehu vrau veten se nuk i rezistoi dot drejtësisë së vijës së Partisë. Shoku Enver i tha se kemi plot besim se do ta kuptosh gabimin dhe do të punosh me energji të reja më shumë sesa ke punuar deri sot. Prandaj i tha: mendohu sonte, unë do të flas nesër dhe pas meje fol përsëri ti. Këto ia tha në mënyrë shumë shoqërore, shumë të ngrohtë. Çfarë t’i thoshte më shumë? Nuk mund t’i thoshte: bravo që e bëre këtë. Por këtu nuk është puna e sedrës së sëmurë, por kemi të bëjmë me pikëpamje ideologjike e politike antiparti, kështu filloi të zbatojë një vijë tjetër, sepse nuk ka qenë dakord me vijën e Partisë. Fejesën e djalit e bëri pikërisht para Kongresit të 8-të të Partisë, në një kohë kur ziente problemi i Kosovës, me qëllim që të venim në Kongres me fakt të kryer; që të tjerët të mendonin se filloi përçarja në Parti. Kjo është një gjë shumë e rëndë. Ky mund të jetë armik shumë i vjetër, për këtë “dorën në zjarr” nuk e vëmë.

[Faqe 7]

ADIL ÇARÇANI: Besoj, shokë, se e kemi të qartë. Mblidhni menjëherë aparatin dhe sqarojeni.

RRAPO DERVISHI (ministër i Ekonomisë Komunale): Mehmet Shehu është armik më se i betuar. Dënimi i tij do ta forcojë akoma më shumë Partinë.

MANUSH MYFTIU: Mendoj se duhet të kemi parasysh se mund të ketë të lëkundur e oportunistë, mundet që dikush të mendojë: po mirë, fundi i fundit Qazim Turdiu ka 35 vjet mësues dhe si nuk u rehabilitua. Këtë, shokë, kijeni parasysh. Qazim Turdiu i ka thënë djalit të Mehmet Shehut edhe me shkrim mbi përbërjen e familjes së tij dhe se kjo krushqi nuk është për të. Në këtë rast është treguar më korrekt se Mehmet Shehu, që ishte anëtar i Byrosë Politike.

ADIL ÇARÇANI: Mirë, atëherë, e mbyllim mbledhjen.

REDAKTORE:

(ANETA VRETO)

SEKRETARI I PËRGJITHSHËM

(KIÇO KASAPI)